Motorlar iki kanaldan beslenir: eğitim verisi ve cevap anında yapılan web araması. Web araması tarafında ChatGPT kendi OAI-SearchBot taraması ve arama ortaklarıyla, Gemini ve AI Overviews Google indeksiyle, Copilot Bing indeksiyle, Perplexity kendi PerplexityBot indeksiyle, Claude Claude-SearchBot ile çalışır. Ortak payda: botlara açık, JavaScript olmadan okunabilen, yapılandırılmış ve tutarlı bir site.
- E-01ChatGPTChatGPT’de görünmek için rehber: ChatGPT arama kaynaklarını nasıl seçer, OAI-SearchBot / GPTBot / ChatGPT-User farkı, markanızın ChatGPT’de önerilmesi için 7 adım ve nasıl ölçülür.
- E-02Gemini & AI OverviewsGoogle AI Overviews, AI Mode ve Gemini’de görünmek: Google’ın yapay zekâ özellikleri kaynaklarını nasıl seçer, Google-Extended ne işe yarar, snippet kontrolleri ve uygulanabilir optimizasyon adımları.
- E-03PerplexityPerplexity’de kaynak olmak: PerplexityBot ve Perplexity-User farkı, Perplexity’nin atıf mantığı, güncellik ve kaynak gösterme sinyalleri, markanızın Perplexity cevaplarında anılması için adımlar.
- E-04Microsoft CopilotMicrosoft Copilot’ta görünmek: Copilot web cevaplarını Bing indeksine nasıl dayandırır, Bing Webmaster Tools AI Performance raporu, IndexNow ve Copilot atıflarını ölçme yolu.
- E-05ClaudeClaude’da görünmek: Anthropic’in üç botu ClaudeBot, Claude-SearchBot ve Claude-User ne yapar, robots.txt’te nasıl yönetilir ve Claude’un web aramasında kaynak olmak için ne yapılmalı.
- E-06DeepSeekDeepSeek’te markanız nasıl anılır: DeepSeek’in arama modu, tarayıcı belgelerinin sınırlılığı, eğitim verisindeki temsil ve çok dilli tutarlılığın önemi. Uygulanabilir adımlar ve ölçüm.
- E-07GrokGrok’ta markanız nasıl anılır: Grok’un web ve X (Twitter) gönderilerinden yararlanması, X hesabı tutarlılığı, gerçek zamanlı konuların etkisi ve dikkat edilmesi gerekenler.
- E-08Meta AIMeta AI’da markanız nasıl anılır: meta-webindexer, meta-externalagent ve meta-externalfetcher botları, Facebook/Instagram profil tutarlılığı ve Meta AI için pratik adımlar.
Motor karşılaştırma tablosu
| Motor | Web kaynağı | Arama/atıf botu | Pratik öncelik |
|---|---|---|---|
| ChatGPT | OpenAI araması + arama ortakları | OAI-SearchBot | OAI-SearchBot’a izin, Bing Webmaster, liste yazılarında anılma |
| Gemini & AI Overviews | Google Arama indeksi | Googlebot | Klasik SEO + snippet’e uygun cevap blokları |
| Perplexity | Kendi web indeksi | PerplexityBot | Güncel, tarihli, kaynaklı sayfalar |
| Copilot | Bing indeksi | Bingbot | Bing Webmaster + IndexNow + AI Performance raporu |
| Claude | Web araması | Claude-SearchBot | Claude-SearchBot’a izin, net tanım cümleleri |
| DeepSeek | Web araması (arama modu) | Kamuya ayrıntılı belge yok | Genel web otoritesi, çok dilli tutarlılık |
| Grok | Web + X (Twitter) gönderileri | Kamuya ayrıntılı belge yok | X’te aktif, tutarlı marka hesabı |
| Meta AI | Web araması + Meta indeksi | meta-webindexer | Bot erişimi, Facebook/Instagram profili tutarlılığı |
Bütün motorlarda işe yarayan 5 temel
- Botlara açık kapı: Arama/atıf botlarını robots.txt’te engellemeyin. Hangi botun ne işe yaradığı: AI botları rehberi.
- JavaScript’siz okunabilirlik: Kritik metin HTML’in içinde olsun; botların çoğu JavaScript çalıştırmaz.
- Tutarlı varlık: Marka adı, adres, hizmet tanımı her platformda aynı olsun (entity SEO).
- Cevap-önce içerik: Soru başlık, cevap ilk paragraf (alıntılanabilir içerik).
- Üçüncü taraf anılma: Motorlar markaları çoğu zaman liste yazıları, dizinler ve haber sitelerinden öğrenir; yalnızca kendi sitenizde yazan iddia zayıf kalır.
Sıkça sorulan sorular
01Her yapay zekâ motoru için ayrı optimizasyon gerekir mi?
Temel aynıdır: bot erişimi, okunabilir ve yapılandırılmış içerik, tutarlı varlık bilgisi. Farklar, motorun hangi indeksten beslendiğinden gelir: Copilot için Bing, AI Overviews için Google, Perplexity için kendi indeksi. Ölçüm her motorda ayrı yapılmalıdır.
02Hangi yapay zekâ motoru daha önemli?
Kitlenize bağlıdır. Türkiye’de genel kullanımda ChatGPT ve Google’ın AI Overviews/Gemini yüzeyleri öne çıkıyor; B2B ve teknik kitlelerde Perplexity ve Claude, kurumsal Microsoft kullanıcılarında Copilot önemlidir. Denetimde kitlenizin hangi motorları kullandığını da inceleriz.