- AEO (Answer Engine Optimization) (isim · strateji)
- Cevap motoru optimizasyonu. İçeriğin öne çıkan snippet’ler, AI Overviews, sesli asistanlar ve yapay zekâ sohbetleri tarafından bir sorunun doğrudan cevabı olarak seçilmesi için soru-cevap düzeninde yapılandırılması. AEO hizmeti[2]
- AI Mode (isim · Google)
- Google Arama içindeki sohbet tabanlı yapay zekâ deneyimi. Karmaşık soruları alt sorulara bölerek birden çok arama yapar (query fan-out) ve kaynak linkleriyle cevap verir[3].
- AI Overviews (isim · Google)
- Google arama sonuç sayfasının üstünde gösterilen, yapay zekâ ile oluşturulmuş özet cevap ve destekleyici linkler. Kaynaklarını Google indeksinden seçer. Gemini & AI Overviews[3]
- AI SEO (isim · şemsiye terim)
- Yapay zekâ çağında arama optimizasyonu için kullanılan genel ad; bağlama göre GEO, AEO veya yapay zekâ araçlarıyla yapılan SEO anlamına gelebilir.
- AIO (kısaltma)
- İki anlamda kullanılır: “AI Optimization” (yapay zekâ optimizasyonu) veya Google’ın “AI Overviews” özelliği. Teklif ve raporlarda hangisinin kastedildiği netleştirilmelidir.
- Atıf payı (citation share) (isim · metrik)
- Sabit bir soru setinde markanın anıldığı yapay zekâ cevaplarının toplam cevaplara oranı. Örnek: 300 cevabın 45’inde anılma = %15 atıf payı. Ölçüm rehberi
- Bilgi grafı (knowledge graph) (isim · altyapı)
- Varlıkları (kişi, kurum, yer, kavram) ve aralarındaki ilişkileri tutan yapılandırılmış veri ağı. Arama motorları ve yapay zekâ sistemleri markaları tanımak için bu tür graflardan yararlanır.
- Duygu skoru (sentiment score) (isim · metrik)
- Yapay zekâ cevaplarında markanın nasıl anlatıldığının olumlu, nötr, olumsuz ve hatalı olarak sınıflandırılması. Hatalı bilgi ayrıca izlenir.
- E-E-A-T (kısaltma · kalite)
- Experience, Expertise, Authoritativeness, Trustworthiness: Google’ın kalite değerlendirme yönergelerinde deneyim, uzmanlık, otorite ve güvenilirliği ifade eden çerçeve[11].
- GEO (Generative Engine Optimization) (isim · strateji)
- Üretken motor optimizasyonu. Bir markanın ChatGPT, Gemini, Perplexity, Claude, Copilot ve DeepSeek gibi üretken yapay zekâ motorlarının cevaplarında anılması, kaynak gösterilmesi ve doğru temsil edilmesi için yapılan içerik, teknik ve itibar çalışmaları. GEO nedir?[1]
- Google-Extended (isim · robots.txt)
- Google’ın, sitelerin içeriğinin Gemini modellerinin eğitiminde ve Gemini uygulamalarında grounding için kullanılıp kullanılmayacağını kontrol etmeye yarayan robots.txt belirteci. Google Arama’ya dahil olmayı veya sıralamayı etkilemez[5].
- Grounding (isim · teknik)
- Bir yapay zekâ cevabının, cevap anında getirilen güncel kaynaklara (web sayfaları, belgeler) dayandırılması. Grounding yapılan cevaplar genellikle kaynak linkleri içerir.
- Halüsinasyon (isim · risk)
- Dil modelinin gerçek olmayan bir bilgiyi kendinden emin biçimde üretmesi. Marka için en yaygın biçimi yanlış adres, fiyat veya hizmet bilgisidir; kaynağında düzeltme ve tutarlı varlık bilgisiyle azaltılır.
- IndexNow (isim · protokol)
- Yeni veya değişen URL’leri arama motorlarına (Bing, Yandex vb.) anında bildirmeyi sağlayan açık protokol. Copilot’un beslendiği Bing indeksinin güncel kalmasına yardım eder[7].
- Kaynak kapsamı (source coverage) (isim · metrik)
- Yapay zekâ cevaplarında kaynak olarak gösterilen URL’lerinizin sayısı ve türü. Hangi sayfalarınızın gerçekten işe yaradığını gösterir.
- LLM (büyük dil modeli) (isim · teknik)
- Büyük metin verisiyle eğitilmiş, dil anlayan ve üreten yapay zekâ modeli; GPT, Gemini, Claude, DeepSeek bu modellere örnektir.
- LLMO (Large Language Model Optimization) (isim · strateji)
- Büyük dil modellerinin bir markayı doğru tanıması ve anlatması için yapılan çalışmalar: tutarlı varlık bilgisi, güvenilir kaynaklarda doğru tanım ve hatalı bilginin kaynağında düzeltilmesi.
- llms.txt (isim · dosya)
- Bir sitenin en önemli sayfalarını dil modellerine kısa bir Markdown listesiyle sunmak için 2024’te önerilen dosya. Resmî standart değildir; Google, AI Overviews için gerekli olmadığını belirtir. llms.txt rehberi[8]
- Nöral görünürlük (isim · Vextoo terimi)
- Bir markanın yapay zekâ motorlarının cevaplarında anılma, önerilme ve doğru temsil edilme düzeyi. Vextoo Geo Agency bunu atıf payı, öneri pozisyonu, duygu skoru ve kaynak kapsamıyla ölçer.
- Nöral Görünürlük Döngüsü (isim · Vextoo metodolojisi)
- Vextoo Geo Agency’nin dört adımlı çalışma yöntemi: TARA (denetim), KUR (bot erişimi, şema, varlık), YAZ (alıntılanabilir içerik ve otorite), ÖLÇ (aylık atıf payı ve yön düzeltme). Ayrıntı
- OAI-SearchBot (isim · bot)
- OpenAI’nin ChatGPT arama sonuçlarında gösterilecek siteleri taradığı bot. OpenAI’ye göre bu botu engelleyen siteler ChatGPT arama cevaplarında gösterilmez. ChatGPT dosyası[6]
- Öne çıkan snippet (isim · Google)
- Google’ın bir soruya cevap olarak sonuçların üstünde bir sayfadan alıntıladığı kısa metin bloğu; AEO’nun klasik hedefi[2].
- Öneri pozisyonu (isim · metrik)
- Liste biçimindeki yapay zekâ cevaplarında (“en iyi 5 …”) markanın ortalama sırası.
- Query fan-out (isim · teknik)
- Bir sorunun alt konulara bölünerek birden çok ilgili aramanın yapılması ve sonuçların tek cevapta birleştirilmesi. Google, AI Overviews ve AI Mode’un bu tekniği kullanabildiğini belirtir[3].
- RAG (retrieval-augmented generation) (isim · teknik)
- Getirme destekli üretim: modelin cevap üretmeden önce ilgili belgeleri araması ve cevabı bu belgelere dayandırması. Yapay zekâ aramasının temel mimarisidir.
- sameAs (özellik · schema.org)
- Bir varlığın resmî dış profillerini (LinkedIn, Instagram, Wikidata, Google Business Profile vb.) yapılandırılmış veride bağlayan özellik; varlığın doğrulanmasına yardım eder[9].
- Schema.org / yapılandırılmış veri (isim · teknik)
- Sayfa içeriğini makinelerin kesin olarak anlayabileceği ortak bir sözlükle işaretleme yöntemi; genellikle JSON-LD biçiminde uygulanır. Şema rehberi[9]
- Soru seti (isim · ölçüm)
- Müşterilerin yapay zekâya sorduğu soruların, düzenli ölçüm için sabitlenmiş örneklemi. Görünürlük her ay aynı soru setiyle ölçülür.
- Varlık (entity) (isim · altyapı)
- Arama motorlarının ve dil modellerinin diğerlerinden ayırt ederek tanıdığı tekil “şey”: bir marka, kişi, yer veya kavram. Entity SEO
- Yapay zekâ botları (AI crawlers) (isim · teknik)
- Yapay zekâ şirketlerinin web’i taramak için kullandığı kullanıcı aracıları: eğitim botları (GPTBot, ClaudeBot), arama/atıf botları (OAI-SearchBot, Claude-SearchBot, PerplexityBot) ve kullanıcı isteğiyle çalışan botlar (ChatGPT-User, Claude-User). AI botları rehberi
- Zero-click (sıfır tıklama) (isim · pazar)
- Kullanıcının arama sonuçlarında hiçbir bağlantıya tıklamadan oturumu bitirdiği arama. SparkToro’ya göre ABD’de 2026’nın ilk dört ayında Google aramalarının %68,01’i tıklamasız bitti. Zero-click rehberi[10]